Μια ματιά στη Ρώσικη blogόσφαιρα και το φαινόμενο ZheZhe

Αν και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η αγγλόφωνη blogόσφαιρα, λόγω της διάδοσης της γλώσσας αλλά και επειδή οι ΗΠΑ οδηγούν τις εξελίξεις στο διαδίκτυο, ωστόσο η ειδησεογραφία πολλές φορές επικεντρώνεται στην μη αγγλόφωνη ζώνη του διαδικτύου.

Υπάρχουν κατά καιρούς αρκετές ειδήσεις γύρω από τα blogs στη Μέση Ανατολή (Αίγυπτος , Ιράν) την Ασία (Κίνα, Ινδία) και την Δυτική Ευρώπη αλλά σπάνια ακούμε ειδήσεις και νέα, για παράδειγμα, από τη blogόσφαιρα στη Ρωσία.

Ωστόσο η Ρώσικη blogόσφαιρα συγκεντρώνει αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία και είναι ιδιαίτερα δυναμική ενώ σε μερικά σημεία διαφοροποιείται αρκετά από την αντίστοιχη blogόσφαιρα της βορείου Αμερικής ή της Δυτικής Ευρώπης.

Οποιαδήποτε δημοσιογραφική αίθουσα σύνταξης κι αν επισκεφτείτε στη Ρωσία θα δείτε τους δημοσιογράφους να περιτριγυρίζουν τη σελίδα Zhivoi Zhurnal. Πρόκειται για τη ρώσικη εκδοχή της αμερικάνικης πλατφόρμας για blogs LiveJournal. Όμως οι δημοσιογράφοι δεν κάνουν απλά περιήγηση στα blogs για να περάσουν την ώρα τους αλλά ψάχνουν να ανακαλύψουν στη blogόσφαιρα την επόμενη είδηση που θα απογειώσει την καριέρα τους.

Στο Δυτικό κόσμο, τα blogs παίζουν κυρίως το ρόλο του αντίβαρου σε κάθε μορφή εξουσίας. Όμως αυτό δεν ισχύει στη Ρωσία. Οι Ρώσοι bloggers δεν είναι απλά μια φωνή διαμαρτυρίας αλλά αποτελούν μια εναλλακτική μορφή ενημέρωσης και δρουν ανταγωνιστικά στα παραδοσιακά media.

Η Ρώσικη e-κοινότητα του Zhivoi Zhurnal (ή ZheZhe για συντομία) ξεκίνησε στις αρχές του 2001 όταν ο Roman Leibov ξεκίνησε πρώτος το blog του στα Ρώσικα. Το πρώτο του post είχε τον τίτλο «Ας το προσπαθήσουμε στα Ρώσικα».

Σήμερα από τα 12εκ χρήστες του Live Journal περίπου οι 700.000 γράφουν στα Ρώσικα αναδεικνύοντας τη Ρώσικη γλώσσα δεύτερη δημοφιλέστερη γλώσσα μετά τα Αγγλικά.

Το ZheZhe σήμερα δεν είναι πια το μόνο site παροχής υπηρεσιών blog αλλά, σύμφωνα με έρευνα της μηχανής αναζήτησης Yandex, παραμένει ακόμα η πιο δημοφιλής υπηρεσία.

Η ιδρυτής του Live Journal, Brad Fitzpatrick, επισκέφτηκε τη Μόσχα για πρώτη φορά πέρισυ τον Οκτώβριο όταν η εταιρεία του, Six Apart, ανακοίνωσε τη συνεργασία της με την Ρώσικη εταιρεία ΜΜΕ SUP-Fabrik η οποία αναλαμβάνει το Ρώσικο τομέα του site.

Αυτό που έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στον κ. Fitzpatrick ήταν η μεγάλη κοινωνικοποίηση του ZheZhe και το σοβαρό περιεχόμενο των posts στα Ρώσικα blogs. Ενώ στην Αμερική το «LiveJournal» είναι συνήθως μια υπόθεση 10 ανθρώπων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους το ZheZhe λειτουργεί φέρνοντας σε επαφή χιλιάδες ανθρώπους κι έτσι γίνεται επίκεντρο χιλιάδων διαδικτυακών φίλων. Έτσι πολλοί πιστεύουν ότι το ZheZhe έχει έδαφος για να γίνει ένα ισχυρό εργαλείο ακτιβισμού και πολιτικής αφύπνισης.

O Anatoly Vorobey, Ρώσος προγραμματιστής και blogger από την Ιερουσαλήμ ο οποίος γράφει σε blogs στα Αγγλικά και τα Ρώσικα, δούλευε στην ομάδα του Live Journal ενώ ήταν ταυτόχρονα ένας από τους πιο δημοφιλείς bloggers. Για εκείνον η μεγαλύτερη επιτυχία του ZheZhe οφείλεται στο γεγονός ότι ακόμα και κάποιος που είναι εγγεγραμμένος στο Zhe Zhe και δεν έχει χιλιάδες φίλους, παρ' όλα αυτά διαβάζει 50 με 60 άλλους bloggers εκτινάσσοντας την αναγνωσιμότητα στα ύψη.

Η αναγνωσιμότητα των blogs στη Ρωσία είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη στις ΗΠΑ αναδεικνύοντας τη Ρώσικη blogόσφαιρα σε ένα μέσο με ιδιαίτερη δυναμική και επιρροή. «Είμαστε μάρτυρες σε μια μοναδική σφαίρα ενημέρωσης» δηλώνει ο Anatoly Vorobey.

Αν και το ZheZhe είναι πολύ περισσότερα από κάποια πολιτικοποιημένα και επιδραστικά blogs ωστόσο ο τρόπος που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των Ρώσων το αναδεικνύουν σε μία ιδιαίτερα υπολογίσιμη δύναμη στο πολιτικό σκηνικό της Ρωσίας.

«Σε μια χώρα όπου ο εκπρόσωπος τύπου του Κοινοβουλίου λέει πως η Βουλή δεν είναι το σωστό μέρος για πολιτική συζήτηση, είναι φυσικό να υπάρξει ένα φαινόμενο όπως το πολιτικοποιημένο Zhe Zhe που θα επικεντρώνει τις πολιτικές συζητήσεις» δηλώνει ο Ilya Yashin, επικεφαλής του φιλελεύθερου Yabloko, κίνηση νεολαίας που ανήκει στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Χιλιάδες διαδηλώσεις έχουν οργανωθεί από τον Yashin, μεταξύ άλλων, και μέσα από το ZheZhe. Και αυτό θεωρεί ο Yashin ότι είναι μόνο η αρχή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα την δυναμικής που έχει το Zhe Zhe είναι η υπόθεση της Alexandra Ivannikova, μιας γυναίκας που κατηγορήθηκε επειδή σκότωσε έναν Αρμένιο ταξιτζή ο οποίος προσπάθησε να τη βιάσει.

Σε μια οργανωμένη καμπάνια στο ZheZhe δεξιές οργανώσεις υπερασπίστηκαν την Alexandra θέτοντας τη βάση για έναν έντονο διάλογο για την παράνομη μετανάστευση, τον εθνικισμό και το δικαίωμα στην οπλοφορία (η Ivannikova χρησιμοποίησε ως όπλο ένα μαχαίρι κουζίνας).

Η Alexandra Ivannikova απαλλάχτηκε από κάθε κατηγορία στην έφεση της δίκης.

Σήμερα όσοι υπερασπίστηκαν αλλά και όσοι κατηγόρησαν την Ivannikova παραδέχονται ότι το συγκεκριμένο αυτό συμβάν αποδεικνύει πόσο ισχυρό πολιτικό όπλο μπορεί να γίνει το ZheZhe.

Εν όψει των κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών που θα γίνουν το Δεκέμβριο του 2007 και αντίστοιχα το Μάρτιο του 2008, το θέμα τίθεται όλο και πιο έντονα: πόσο θα επηρεάσει το ZheZhe τις εκλογικές διαμάχες;

Παρότι υπάρχουν έντονες υποψίες ότι πολλά πολιτικά blogs έχουν ένα μυστικό κυβερνητικό συντάκτη ο οποίος κατευθύνει το περιεχόμενό τους, ωστόσο οι περισσότεροι ειδικοί αποκλείουν την πιθανότητα κυβερνητικής ανάμειξης.

Όμως η απήχηση και η επιρροή που έχουν τα blogs στη Ρωσία δεν αποκλείει στο μέλλον κάποιοι πολιτικοί ίσως να προβούν σε χρηματισμό ή άλλες πιέσεις προς bloggers για να τους έχουν με το μέρος τους. Άλλωστε δεν είναι δύσκολο η διαφθορά στη Ρωσία να περάσει και στο χώρο του διαδικτύου. Ακόμα και στα blogs.